Kontrol Yanılsaması ve O Küçük Kırılma Noktası
Hayatın öngörülebilir bir algoritma gibi akacağını düşündüğümüz anlar oluyor. Biz mühendisler için bu, en rahatlatıcı haldir aslında. Bir girdi alırsınız, bir işlem geçirirsiniz, istenen çıktıyı alırsınız. Basit, temiz ve tatmin edici bir döngü. Ancak hayat, bazen en iyi ihtimalle bu düzene uymayan, beklenmedik bir girdiyle karşılaşıyor. Ve o girdi, büyük bir sistemin çökmesine neden olabiliyor ya da, tam tersi, sistemi beklenmedik bir seviyeye taşıyabiliyor.
Benimle bu yolculuğu paylaşan eşimle birlikte, kariyerimde ve bu yaşam evresinde sürekli olarak bir denge kurmaya çalışıyoruz. Her şey çok mantıklı geliyor kulağa, oysa en kritik kararların alındığı anlarda, o mantık katmanı bazen en büyük yanılgımız oluyor. Sanıyorum ki, en çok hata yaptığımız nokta, hayatın her şeyini de bir yazılım gibi kodlayıp çözmeye çalışmamızda yatıyor.
Her Şeyi Optimize Etme Zorunluluğu
Gençlikteki gibi her detayı mükemmel bir efisiensiyansla yürütmek, büyük bir tutkuyla bağlanmış olduğumuz bir alışkanlık. Bir projeyi teslim ederken, tüm değişkenlerin kontrol altında olmasını bekleriz. Oysa hayat, bir yazılım projesi gibi değil; o, sürekli yaşayan, nefes alan bir ekosistem. Ve ekosistemler, senin en iyi ihtimalle öngörebileceğin girdilerin dışında hareket eden bilinmeyen bir canlıya ihtiyaç duyar.
Benim bu yaşa gelene kadar en çok takıldığım nokta da buydu sanırım: Her şeyin bir sebebi olmalıydı. Eğer bir ilişki geriliyorsa, bir iş değişikliği gerekiyorsa ya da sadece sabah uyandığımda o tanıdık dinginlik yerini garip bir huzursuzluğa bırakıyorsa, benim ilk tepkim "Bu sorunun kök nedeni nedir? Bu nerede kodlandı?" oluyor. Bu, bazen gereksiz yere o küçük, zararsız gibi görünen duygusal iniş çıkışları bile bir 'bug' olarak kodlayıp düzeltmeye çalışmak demek.
Girdi ≠ Çıktı Dengesi
Geçmişe dönüp baktığımda, belki de aceleci olduğum nokta buydu. Olanı, en karmaşık matematiksel denkleme oturtmaya çalışmak. Oysa belki de o karedeki eksiklik, o tanımsız his, o "neden böyle oldu" diye düşünme hali, aslında sistemi yeniden kalibre etmeye başlamamın ilk sinyaliydi.
Kontrolü kaybetmek, bir hata değil. O, sistemin seni bir sonraki seviyeye taşımak için sana sunduğu zorunlu bir geçiş mekanizması olabilir. Ya da belki de, sadece bırakıp gitmesi gereken bir süreç vardı ve benim o sürece inanılmaz bir mühendislik zihniyetiyle "burada bir optimizasyon yapılmalı" diye müdahale etmeye çalışmam, durumu daha da gerginleştirdi.
Bazen, en iyi çözüm, hiçbir şey yapmamak, sadece o girdiyi alıp geçmesine izin vermektir. Bu basitlik, bizim gibi her şeyi parçalara ayıran zihinler için en büyük sınavdır. Ve bu sınavın sonucu, muhtemelen 'olgunlaşmak' değil, sadece 'bırakmayı öğrenmek' olmalı. Ortadaki bu masa, bazen sadece bu bırakmayı öğrenmek için kuruluyor sanırım.